Plik (ang. file), jest to ciąg danych (inaczej zbiór danych), o skończonej długości, posiadający szereg atrybutów i stanowiący dla systemu operacyjnego całość. Nazwa pliku nie należy do niego, lecz jest przechowywana w systemie plików.
Spis treści |
edytuj Typy plików
Pliki dzieli się na kilka typów:
- katalogi (stosuje się też nazwy foldery lub teczki) - (ang. directory), pliki zawierające spis odwołań do innych plików (w tym także do katalogów),
- dowiązania symboliczne - (ang. symbolic link) odwołanie do innego pliku; większość operacji na tego typu plikach będzie w rzeczywistości wywoływane na plikach, na które one wskazują
- kolejki FIFO (ang. First In, First Out, w skrócie FIFO), gniazda (ang. sockets), strumienie danych itd. - realizujące bardziej złożone zadania, występują nie w każdym systemie
- pliki wykonywalne (ang. executable files), skrypty (ang. scripts), pliki wsadowe (ang. batch files) - zawierające program do wykonania lub polecenia dla interpretera (często powłoki)
Ponadto system DOS rozróżnia pliki:
- tekstowe - dane zapisane w formie kodów ASCII łącznie z kodami sterującymi urządzeniami (np. drukarka, terminal, ekran) do których mają być wysłane,
- binarne - pozostałe pliki.
W systemach uniksowych pliki binarne i tekstowe są tożsame.
edytuj Atrybuty
Każdy plik może posiadać określone atrybuty
edytuj DOS i Windows
W systemie DOS istnieje 6 atrybutów pliku:
- Tylko do odczytu - chroni pliki przed zmianÄ… czy przeniesieniem
- Ukryty - ukrywa pliki w widoku
- Systemowy - przydzielony dla plików wykorzystywanych przez system operacyjny
- Archiwalny - oznacza pliki archiwalne
- Katalog - oznacza, że plik jest katalogiem
- Volume - oznacza, że plik jest etykietą wolumenu
Dodatkowo, w systemach Windows używane są atrybuty:
- Szyfrowany - oznacza, że podczas zapisu, zawartość pliku jest szyfrowana a podczas odczytu deszyfrowana w sposób niewidoczny dla użytkownika
- Skompresowany - oznacza, że podczas zapisu, zawartość pliku jest kompresowana a podczas odczytu dekompresowana w sposób niewidoczny dla użytkownika
- Offline - oznacza, że zawartość pliku może nie być dostępna w systemie plików i znajdować się w innym miejscu (na przykład na taśmie)
- Tymczasowy - oznacza, że w miarę możliwości, system operacyjny powinien przechowywać plik w pamięci zamiast na dysku, dzięki czemu dostęp do pliku jest znacznie szybszy.
Ponadto, znaczenie atrybutów może być modyfikowane flagami (na przykład FILE_FLAG_DELETE_ON_CLOSE, która oznacza że plik tymczasowy po zamknięciu nie jest zapisywany, tylko od razu usuwany). Niezależnie od tak zdefiniowanych atrybutów, w systemie plików NTFS istnieją listy uprawnień (ACL), dzięki którym dla każdego pliku można zdefiniować uprawnienia indywidualnie dla każdego użytkownika i grupy w systemie.
edytuj Unix
W systemach unix-owych tych atrybutów jest więcej:
- Prawo odczytu przez właściciela
- Prawo odczytu przez grupÄ™
- Prawo odczytu przez wszystkich
- Prawo zapisu przez właściciela
- Prawo zapisu przez grupÄ™
- Prawo zapisu przez wszystkich
- Plik wykonywalny przez właściciela
- Plik wykonywalny przez grupÄ™
- Plik wykonywalny przez wszystkich
- Sticky bit
- SGID
- SUID
W jednym jak i drugim systemie operacyjnym atrybuty plików można ze sobą łączyć.